Imam Alaudin el-Haskefi (1025-1088H)

Muhammed bin Ali bin Muhammed bin Ali bin Abdirrahman Muhamed bin Xhemaluddin bin Hasan bin Zejnilabidin el-Hisni el-Etheri ed-Dimeshki, i njohur si Alaudin el-Haskefi. Ai ishte muftiu i hanefive të Damaskut, usulist, muhadith, mufesir dhe gramaticient. Lindi në Damask, në vitin 1025H/1616 dhe vdiq po aty në moshën 63 vjeçare, më 10 Sheval 1088H/1677. U varros në varrezën “Babu’s-saghir”. Continue reading

Akaidi i Imam es-Senusij

Umm el-Berahin

Imam Ebu Abdullah es-Senusij (830-895H).

 Përktheu: Fatih Ibrahimi

[Ky është versioni i parë i përkthimit, dhe jemi të vetëdijshëm për gabimet dhe lëshimet e mundshme. Nëse vëreni gabime, ose keni paqartësi rreth ndonjërës pikë, na tregoni në komente, që të shtojmë përkthimin nga komentimet mbi këtë vepër.]

 Akaidi i Imam Senusiut

I gjithë lavd-falënderimi i takon Allahut. Paqja dhe shpëtimi i Allahut qofshin mbi Resulullahun. Continue reading

Imam Sahaviu (831-902H)

Veper e Imam Sahaviut mbi miresite e Salavateve.

Veper e Imam Sahaviut mbi miresite e Salavateve.

Shemsudin Muhammed ibn ‘Abdurrahman es-Sakhawi esh-Shafi’ij el-Esh’arij esh-Shadhilij (831-902H) ishte një dijetar me nam, jurist (fakih) shafi’ij, ekspert i hadithit dhe historian i lindur në Kajro, Egjipt, në vitin 831H. Prapashtesa “es-Sakhawij” i referohet fshatit Sakha në Egjipt, prej nga ishin paraardhësit e tij. Ai ishte autor pjellor që u shqua për mjeshtërinë e tij në hadith, Tefsir, literaturë, dhe histori. Aftësia e tij në hadith vjen nga influenca prej mësuesit të tij, hafizit Ibn Haxher el-Askalani. Continue reading

Imam Takiuddin es-Subki (673-756H)

Takiuddin ‘Ali ibn ‘Abd el-Kafi es-Subki, babai i Taxhudin es-Subkiut, është një prej njerëzve më të famshëm në kohën e tij. Ai dhe i biri i tij, ishin padyshim më të mëdhenjtë në mesin e të gjithë Subkijve. Takiuddin është lindur në Subk 673 AH., por kur babai i tij u zhvendos në Kajro, ai edukimin e mori atje.

al-Kalam 'ala Hinthi al-Nasi wayalihi Risalat fi Hatmiyat la Ijtihad Ma' al-Nass

Nje veper e Imam Subkiut: El-Kelam ‘ala Hinthi el-Nasi wejalihi Risalat fi Hatmijet la Ixhtihad Ma’ el-Nass

Continue reading

Imam Taxhuddin es-Subki (727-771H)

Photo1218Taxhuddin Ebu Nasr Abdulvehab es-Subki, i njohur si Ibn es-Subki autori i Muid el-Ni’am we Mubid en-Nikam, i përket një familjeje të madhe Es-Subki, anëtarët e të cilës gjatë shekullit të shtatë dhe të tetë hixhrij e bënë vetën të famshëm, jo vetëm për shkak të dijes së tyre, pozitave të tyre të larta si kadij, muftij, profesorë, predikues, dhe shkrimtarë, por gjithashtu për shkak të cilësive të tyre të larta personale. Continue reading

‘Ali ibn ‘Abdallah el-Medini (161-234H) – Biografia

Imami, hafizi, Ebu Hasan ‘Ali ibn ‘Abdallah el-Medini.

I lindur në vitin 161H (778) në Basra, Irak, në një familje me prejardhje nga Medina.

Ai transmeton hadith nga babai i tij dhe nga Hamad ibn Zijad, dhe një numri të madh muhadithësh. Prej tij transmetojnë Buhariu, Ebu Davudi, Begheviu, Ebu Ja’la, etj.

Ibn el-Medini specializonte në shkencat e hadithit, vlerësimet biografike (të transmetuesve) dhe defektet e fshehura (el-‘ilel) të hadithit, në sened (zinxhirin e transmetimit).

Shejhu i tij Abdurrahman ibn Mehdi ka thënë: “Ali ibn el-Medini është më i dituri i të gjithë njerëzve në hadithin e të Dërguarit të Allahut, në veçanti rreth asaj që Ibn Ujejne transmeton. A më fajësoni pse e dua Ali ibn el-Medinin shumë? Për Zotin, unë mësoj nga ai më shumë se ai që mëson nga unë.”

Jahja el-Kattan (mësuesi i tij dhe Ahmed ibn Hanbelit) thotë të njëjtën gjë rreth tij.

Buhariu ka thënë: “Unë nuk e shoh vetën më të vogël, përpos para Aliut (ibn el-Medinit).”

Nesaiu ka thënë: “Është sikurse Allahu ta ketë krijuar atë vetëm për këtë shkencë (hadithin).”

Imam en-Neveviu shkruan që Ibn el-Medini ka shkruar rreth 100 vepra, disa prej të cilave në tema që s’i ka paraprirë askush më parë dhe shumë prej tyre nuk janë tejkaluar (për kah vlera). Disa prej tyre:

  • El-‘Ilel – rreth defekteve të fshehura në zinxhirin e haditheve.
  • Kita bel-Du‘afa’ – rreth transmetuesve të dobët në shkencën e vlerësimeve biografike (Ilm er-Rixhal).
  • El-Mudalisun – rreth transmetuesve të hadithit që përdorin terminologji të paqartë në transmetim.
  • El-Esma we el-Kuna – rreth emrave dhe teknonimeve.
  • El-Musned – koleksion i hadithit i renditur sipas transmetuesit.
  • Kitab Ma’rifet el-Sahaba – Libri i dijes së Sahabëve (shoqëruesve të Pejgamberit s.a.v.s.)

 
Ai ndërroi jetë në Samarra 234H (849). Emri i Medinit ka të bëj me qytetin e Pejgamberit. Këtë e thotë Ibn el-Ethiri. Ndërsa el-Xhewheri, thotë që duhet të jetë “medenij” dhe që “medinij” ka të bëj me qytetin e ndërtuar nga halifi Mensur.

Jeta e Imam Gazaliut

photoAi është lindur në Tus, Horasan, afër Mesh’hedit të sotëm, në vitin 450/1058. Ai dhe vëllai i tij Ahmedi mbetën jetim në një moshë të re. Edukimi i tij filloi në Tus. Pastaj Gazaliu shkoi në Xhurxhan, dhe pas një periudhe në Tus, Nejsebur, ku u bë nxënës i Imam el-Haremejn el-Xhuwejnit deri në vdekjen e këtij të fundit në vitin 478/1085. Disa mësues të tjerë janë përmendur, shumica të paqartë, më i njohuri prej të cilëve është Ebu ‘Ali el-Fermedhi. Continue reading

Pejgamberët janë të gjallë në varret e tyre!

Argumentet tekstuale për Jetën e Pejgamberit në varrin e tij

Nga: Shejh Gibril Fuadd Haddad

Përktheu: Ajlin Isaj

 

– Hadithi i parë:

“Allahu i Madhëruar ia ka ndaluar tokës trupat e Pejgamberëve (respektivisht ngrënien dhe prishjen e tyre)”[1]

Një version tjetër nga Ibn Maxhe ka këtë shtesë:

“Dhe Pejgamberi i Allahut është i gjallë dhe për të ka furnizim”

Bejhekiu e përmend gjithashtu në Sunen el-Kubra.

– Hadithi i dytë:

“Pejgamberët janë të gjallë në varret e tyre, duke iu lutur Zotit të tyre”.[2]

Hafidh Sujutiu shton: “Jeta e Pejgamberit s.a.v.s. në varrin e tij, dhe (po ashtu) e pejgambereve të tjerë të njohur është e ditur për ne si njohje definitive (`ilmen kat`ijjen).”

– Hadithi i tretë:

“(Natën në të cilën u ngrita tek Zoti im) e pashë Musain duke qëndruar në këmbë në lutje në varrin e tij”[3]

– Hadithi i katërt:

“Nuk ka rob që më jep selam përveç se Allahu ma kthen shpirtin që t’ia kthej selamin atij.”[4]

Një shenim në lidhje më përkthimin “t’ia kthej”, Imam es-Sujutiu thotë që “radda” do të thotë “ala al-dewam” d.m.th., përgjithmonë e jo përkohësisht. Me fjalë të tjera: Allahu nuk ia kthen shpirtin (Ruh), e ia merr përsëri, pastaj ia kthen përsëri e ia merr përsëri, por Ai ia ka kthyer shpirtin Pejgamberit përgjithmonë, kështu që Pejgamberi është gjithmonë gjallë.

Imam es-Sahaviu, nxënës i Ibn Haxherit thotë: “Ne (muslimanet) besojmë dhe konfirmojmë se ai (s.a.v.s.) është gjallë, dhe për të ka përkujdesje në varrin e tij.”[5].

Ibn el-Kajimi thotë: “është pjesë e dijës së detyrueshme të dish se trupi i tij është i butë dhe i lagësht (d.m.th. sikur gjatë jetës) dhe kur Sahabët e pyetën atë “Si të vjen përshendejta jonë ty pasi trupi të të jetë bërë pluhur?“ Ai u përgjigj: “Allahu i Madhëruar ia ka ndaluar tokës trupat e pejgambereve”[6]

Ibn Haxher el-Hejthemi shkruan në el-Xhevher el-Munezzem:

“Provat dhe tekstet e transmetuara janë vërtetuara si autentike në gradën më të lartë, që Profeti është i gjallë dhe i butë, që ai agjëron dhe e kryen haxhin çdo vit, dhe që ai pastrohet me ujin që bie mbi të”

– Hadithi i pestë:

“Jeta ime është një mirësi e madhe për ju, ju do të rrëfeni për mua, dhe juve do t´ju rrëfehët për mua, dhe vdekja ime është një mirësi e madhe për ju, veprat tuaja do të më paraqiten mua (në varrin tim) dhe nëse shoh mirësi në to, do ta falënderoj Allahun, e nëse shoh diçka tjetër atëherë do t’i kërkoj falje Allahut (për ju)”[7]

– Hadithi i gjashtë:

“Kush më dërgon salavate pranë varrit tim e dëgjoj atë, ndërsa kush më dërgon salavat nga larg, unë jam i informuar për atë”

Ibn Haxheri thotë në Fet’h el-Bari 6:379: “Ebu el-Sheikh e citon këtë me një zinxhir të mirë (sened xhejjid) dhe Bejhekiu e përmend këtë në Hajatej-Enbija me “ublightuhu“ në fund.

– Hadithi i shtatë:

“Kushdo që viziton varrin tim, për mua bëhet e detyrueshme ndërmjetësimi (shefati) për të”[8]

Ky është një prej teksteve argumentuese që kanë përdorur ulemaja për të deduktuar detyrimin ose rekomandimin për të vizituar varrin e Pejgamberit s.a.v.s. dhe për ta konsideruar atë si “Wasileh” (ndërmjetës). Shih kapitullin mbi vizitimin e varrit të Profetit në librin e Neveviut “el Edhker” dhe librin e Kadi Ijadit “esh-Shifa“. Sahaviu thotë në “El-kawl el-Bedi“ fq. 160: “Theksimi dhe inkurajimi për të vizituar varrin e tij fisnik është përmendur në shumë hadithe, edhe pse do të mjaftonte edhe sikur të ekzistonte vetëm ky hadith, ku Pejgamberi i Zotit premton se ndërmjetësimi i tij bëhet i detyrueshëm për këdo që e viziton atë, dhe Imamët janë në pajtueshmëri të plotë që prej kohës së largimit të tij [nga kjo botë] deri në ditët tona, se kjo (vizita e varrit te Pejgamberi) është një nga veprat më të mira për t´iu afruar Allahut”.

– Vizitimi i varreve:

Davud ibn Salih thotë: “(Halifi i Umejidëve) Mervan (ibn el-Hakam) pa një dite një burrë duke vendosur fytyrën e tij mbi varrin e Pejgamberit. Ai tha: “A e di se çfarë po bën?” Kur u afrua akoma, ai e pa se burri ishte Ebu Ejub el-Ensariu. Ai iu përgjigj: “ Po, kam ardhur tek Pejgamberi, jo tek një gurë. Kam dëgjuar Pejgamberin të thotë: “Mos qani për fenë, nëse njerëzit e saj e pretendojnë udhëheqjen (weljehu) e saj, por qani për të nëse njërez të tjerë (përveç njerëzve të fesë) e pretendojnë atë.”[9]

Puthja e varrit, fërkimi ose përqafimi i tij, nuk është as haram as risi (bidat), ndonëse është e papëlqyeshme që njerëzit të veprojnë ashtu.

Paqja dhe Bekimi qofshin mbi të Dërguarin s.a.v.s., familjen e tij, dhe Sahabët e tij.


 

Shënime:

[1] Hadith sahih i transmetuar nën autoritetin e Avs ibn Awv el-Thekafiut nga: Ahmedi ne Musned-in e tij, Ibn Ebi Shejbeh në Musenefin e tij, Ebu Davudi në Sunenin e tij, Nisaiu në Sunenin e tij, Ibn Maxhe në Sunenin e tij, Darimiu në Musnedin e tij, Ibn Huzejmeh në Sahihun e tij, Ibn Hibani në Sahihun e tij, Hakimi në Mustedrek, Taberaniu në Kebirin e tij, Bejhekiu në Hajat el-enbija, Sujutiu në Enba’el-Edhkije, Dhehebiu i cili konfirmon vlerësimin e Hakimit, dhe Neveviu në Edhker

[2] Hadithi sahih, i transmetuar nën autoritetin e Enes ibn Malikut (r) nga: el-Bezar në Musnedin e tij, Ebu Ja’la në Musnedin e tij, Ibn Adi në El-Kamil fi el-Du’afa’, Temem er-Raziu në el-Fewa’id, Bejhekiu në Hajat el-Enbija fi Buburihim, Ebu Nu’ajm në Ahber Asbahan, Ibn Asakir në Tarih Dimeshk, Hejthemiu në Mexhma uz-Zeva’id (8:211), Sujutiu në Enbael-edhkija bi-hajatel enbija’ (5), dhe Albani në Silsiletel-ahadith el-sahihah (621)

[3] Hadith Sahih i transmetuar nën autoritetin e Enesit dje të tjerëve nga Muslimi, Nesaiu dhe Bejhekiu në Dalail el-Nubuveh dhe Hajat el-Enbija. Disa e përmendin fillimin (në kllapa) disa e lënë atë mënjanë. Neveviu thotë në shpjegimin e tij për këtë hadith: “Puna e botës tjetër është vetëm dhikr (përmendje) dhe dua (lutje)“

[4] Nga Ebu Hurejra, tek Ebu Davudi me një zinxhir (sened) të fortë (sahih). Ky hadith është përdorur nga dijetaret si provë ligjore për vlefshmërinë dhe modalitetin e vizitimit dhe përshëndetjes së Pejgamberit, edhe pse hadithi nuk e përmend nevojën për ta vizituar fizikisht Pejgamberin në Medine.

[5] El-kawl el-Bedi, fq. 161

[6] er-Ruh, fq. 25

[7] Kadi Ijadi e citon këtë në “esh-Shifa“ (1:56 botimin e Amanit) dhe Sujutiu thotë në veprën “Menahil el-sefa fi tehrixh ahadith esh-shifa” (Bejrut 1988/1408) fq 31 (#8): “Ibn Ebi Usame citon në Musnedin e tij prej hadithit të Bekr ibn Abdullah el-Meziniit, dhe el-Bezari prej hadithit të Ibn Mes’udit me një zinxhir të fortë (sahih)

Është cituar në Shifa es-Sikam fi zijaret hajr el-enam prej Subkiut: (Shërimi i të sëmurit në lidhje me vizitën e Krijesës më të më mirë), ku ai përmend se Bekr ibn Abdullah el-Mezini e raporton atë, dhe Ibn el-Xhevzi e përmend atë nga Bekr dhe gjithashtu nga Enes ibn Maliku në kapitullin e parafundit të pjesës se parafundit te al-Wafa, të dy hafizët, pa e dhënë isnadin. Megjithatë Ibn el-Xhevziu e specifikon në parathënien e el-Vefasë se ai ka përdorur vetëm hadithe sahih në librin e tij. Ai përmend gjithashtu versionin nga Avs ibn Avs: “Veprat e njërëzve me tregohen mua çdo të enjte, në mbrëmjen (që i paraprin) të Premtës. Shih po ashtu Fet’h el-Beri 10:415, Tergib wel Terhib nga Mundhiri 3:343, dhe Ahmedi 4:484.

[8] Transmetuar nga Darekutni, el-Dulabi, Bejhekiu, Hatib el-Bagdadi, el-Ukejli, Ibn Adij, Taberaniu, dhe Ibn Huzejmeh në Sahihun e tij, të gjithë përmes zinxhirëve të ndryshëm, që shkojnë deri tek Musa ibn Hilal el-Abdijj nga Ubejdullah Ibn Omer, të dy nga Nafiu, dhe Ibn Omeri.

Dhehebiu e konsideron këtë zinxhirin hasen (të mirë), sic është transmetuar në “Mizan el-itidal“ vëll. 4 fq. 226 : “Huwe salih el-hadith” që do të thotë: “Ai (Musa ibn Hilal) është i mirë në transmetimet e tij” Sahaviu konfirmon këtë në “Mekasid el-hasene”, ndërsa Subkiu e vlerëson atë Sahih sipas Samhudit në Se´edet el-dejeren 1:77. Ibn Adij thotë: “ Ai (Musa ibn Hilal) me shumë gjasë është i pranueshëm; disa njërëz e kanë konsideruar atë “të panjohur“ por kjo nuk është e vërtetë. Ai është një nga mësuesit e Imam Ahmedit dhe shumica e tyre janë të besueshëm “el-Kamil fi al-du´afa (6:2350) Albani e deklaron atë “thabin al-riwaya“ (me besueshmëri të qëndrueshme) në Irwv-në e tij 4:338. Rreth Ubejdullah ibn Omer el-Omeri: Dhehebiu e konsideron atë “Seduk hasen el-hadith“ (i besueshëm, nga transmetuesit e mirë) el-Mughni 1:348; Sahaviu thotë rreth tij “salih el-hadith“ (transmetues i saktë) el-tuhfetel-latifet 3:366; – Ibn Mu’ini i ka thënë Darimiut në lidhje me të: “salih thikat” (i vërtetë dhe i besueshëm) el-kamil 4:1459.

[9] Ahmedi 5:422, Hakimi (Mustedrek 4:155); Hakimi edhe Dhehebiu thonë se është sahih. është cituar në këtë mënyrë nga Subkiu (shifa es-sikam, fq. 126), Ibn Tejmije (el-Munteka 2:216f.) dhe Hejthemiu (el-Zavaid 4:2)