Metn el-Werekat nga Imam el-Haremejn (shqip).

Metn

El-Werekat

Imam el-Haremejn el-Xhuwejni

Mësimi 1 – Dallimi në mes fikhut dhe usuli-fikhuit

Bismililahi Rrahmani Rrahim

Këto janë disa fletë që përmbajnë pjesë të zgjedhura nga Usuli Fikhu. Continue reading

Advertisements

Nata e madhe, namazi i regaibit?

Pyetja:
A ka ndonjë gjë të veçantë rreth të 15-tit të muajit Shaban?

Përgjigja:

We Alejkum Selam we Rahmetullah

Po, ka. Shumica e dijetarëve Sunni e konsideron atë ditë dhe natë të bekuar. Është e rekomanduar të agjërohet dhe të kalohet një pjesë, ose gjithë nata, në adhurim.

Mirëpo, ASNJË ibadet (adhurim) specifik nuk është vërtetuar autentikisht për këtë natë, dhe Imam Neveviu (në el-Mexhmu’), Imam Buhuti (në Keshshef el-Kina’), Imam Shurunbulali (në el-Shurumbulalijje) dhe tjerët kanë përmendur që namazet si 100 rekate Salat el-Regaib janë risi (bidate) të ndaluara.

Në shkollën hanefite, është e papëlqyeshme (mekruh) të falen namazet jo-obligative (përpos teravive) me xhemat, si dhe mbledhja (takimi) në xhami për këto netë të veçanta. [Ibn Abidin, Radd el-Muhtar; Shurunbulali, Hashijet el-Durer (el-Shurunbulaljje)]

— Wesselam.
— Shejh Faraz Rabbani (el-Hanefij)

(përgjigja tjetër)
Imam Ramli thotë në [veprën] Nihaja:

“Namazi i regaibit të premten e parë të muajit Rexhep dhe natën e pesëmbëdhjetë të muajit Shaban janë dy risi të shëmtuara dhe të dënueshme (ar. bid’a), dhe hadithi rreth tyre është I RREMË. [Imam Neveviu në veprën] Mexhmu ka shkuar në detaje për ta kundërshtuar [këtë namaz]. Për më tepër, nuk ka dallim në mes faljes në grup dhe faljes individuale, siç e thotë qartazi autori (Imam Neveviu)(…).

— Shejh Amxhed Rashid (esh-Shafi’ij)

burimi: http://spa.qibla.com/.

Pse hanefijt nuk i bashkojnë namazet, kur në lidhje me këtë ka hadithe autentike?

Pyetja:

Pse hanefijt nuk i bashkojnë namazet, kur në lidhje me këtë ka hadithe autentike?

Përgjigja:

Kjo çështje është prej kryesoreve në mes të shkollave të fikhut. Hanefijtë kanë gjykuar që të gjitha transmetimet mbi këtë çështje duhet bazuar në metodën e “bashkimit të dukshëm” (Xhem’ el-Suri), jo “bashkimit të vërtetë” (xhem’ el-hakiki). Kjo do me thënë që pasi që na është thënë ta kryejmë çdo namaz në kohë (të tij), dhe ka hadithe të Ibni Mes’udit që e sqarojnë që Pejgamberi (s.a.v.s.) asnjëherë nuk ka bashkuar namazet së bashku (duke nxjerrë namazin jashtë kohës së tij) përpos në Arafat dhe Muzdelife gjatë haxhit.

Pjesa në vijim, që është një shkëputje e prej librit “Fikh el-Imam” (botimi tretë), mund të jetë e dobishme për të kuptuar hadithet mbi këtë çështje: Continue reading

Hadithi ne lidhje me Ref el-Jedejn (ngritjen e duarve) nuk eshte mutevatir (shumefish i transmetuar)

Pretendimi që hadithi në lidhje me Ref’ el-Jedejn është mutevatir poashtu nuk është i vërtetë. Kjo, sepse Imam Muslimi dhe Imam Buhari kanë transmetuar veprimin e ref’ el-jedejn prej dy sahabëve: ‘Abdullah ibn ‘Umerit (ra) dhe Malik ibn Huwejris. Imam Zuhri transmeton hadithin prej Salim dhe Salimi prej ‘Abdullah ibn ‘Umerit. Ebu Kalebe dhe Nasr prej Malik ibn Huwejris, dhe prej tyre, Halidi dhe Katada e transmeton. Në secilin prej ketyre rasteve është vetëm një transmetues njëkohësisht, ndërsa në tjetrin ishin dy njëkohësisht. Si mund kjo të quhet mutewatir?

Imam at-Tirmidhi shkruan ne transmetimin e tij:

“Sahabet e Pejgmaberit (savs), Tabi’inet dhe dijetaret e Kufes falnin namazin pa ref’ el-jedejn.”

[et-Tirmidhi, Bab Ref’ el-Jedejn]

Ndersa Imam Ibn Ebi Sheibeh përmend autoritet e sheriatit në vijim të cilët e kanë lënë Refa’ Jedein (ngritjen e duarve) në ruku dhe gjatë ngritjes prej saj’:
Hazreti Aliu (radijallahu anhu) dhe shoqëruesit e tij,
Ibn Mes’udi (radijallahu anhu), Ibrahim Nekhaiu, Heithemeh, Jais, Ibn Ebi Leila, Muxhahidi (nxenesi i Ibn Abasit), Esvedi, Sha’biu, Ebu Is’hak, Imam Ebu Hanife, Imam Maliku (rahmetullah alejhim), dhe të tjerë – prej të cilëve të gjithë janë prej anëtarëve të elitës së Selefu Salihinjëve.

Nëse hadithi është sahih, atëherë ky është medhhebi im !?

Është e transmetuar autentikisht nga Imam Shafiu (radiaAllahu ‘anhu) që ai ka thënë:
“Nëse hadithi është autentik (sahih), atëherë ky është medhhebi im.”

Poashtu është shënuar që ai ka thënë:
“Nëse një hadith autentik kundërshton qëndrimin tim (në fikh), veproni sipas hadithit dhe braktiseni mendimin tim.”[1]

Shejh ul-Islam Imam Neveviu komenton thënien e parë:

 “Ajo që ka thënë Imam Shafiu nuk do të thotë që çdokush që sheh një hadith sahih të thotë: “Ky është medhhebi i Shafiut”, duke aplikuar kuptimin e jashtëm të thënies së tij.

Ajo që ai ka thënë i referohet vetëm atij personi që ka gradën e ixhtihadit në medhheb (Muxhtehid filmedhheb). Është e kushtëzuar që ai person të jetë i bindur fort që Imam Shafiu ose nuk e ka ditur këtë hadith ose nuk ka qenë në dijeni për vërtetësinë e tij. E kjo është e mundur vetëm pasi t’i ketë hulumtuar të gjitha librat e Shafiut dhe libra të ngjashme të shoqëruesve të  Shafiut, atyre që morën dije (‘ilm) prej tij dhe të ngjashmëve.

Ky me të vërtetë është një kusht i rëndë për t’u plotësuar. Të paktë janë ata mund të arrijnë këtë standard në kohën tonë.[2] Ajo që kemi shpjeguar është kushtëzuar sepse Imam Shafiu është distancuar prej veprimit vetëm në bazë të kuptimit të jashtëm të shumë haditheve, për shkak të kriticizmit të hadithit ose shfuqizimit (naskh) ose rrethanave specifike (kontekstit) ose interpretimit (të kuptimit) e kështu me radhë. Shejh Ebu ‘Amr (Ibn Salah) ka thënë:

 “Nuk është çështje e vogël (e parëndësishme) të veprohet sipas kuptimit të fjalëpërfjalshëm të asaj qp Imam Shafiu ka thënë. Ngaqë është e ndaluar për secilin fekih (jurist) – e lëre më njerëzit e thjeshtë (‘ammi) – që të veproj i pavarur me atë që ai e merr si argument prej hadithit. Prandaj, secili Shafi’ij që gjen një hadith që kundërshton shkollën (medhhebin) e tij duhet të shqyrtoj nëse ai është tërësisht i kualifikuar në të gjitha disiplinat e ixhtihadit, ose në atë lëmi specifike, apo në atë pyetje (çështje). Nëse është, atëherë ai ka të drejtën të aplikoj (hadithin) i pavarur. Nëse ai nuk është, por (pasi të ketë hulumtuar dhe nuk ka gjetur justifikim për të vepruar kundër hadithit) i duket shumë i rëndë veprimi kundër atij hadithi, atëherë ai mund të veproj sipas asaj që ndonjë Imam tjetër Muxhtehid pos Imam Shafiut ka vepruar. Kjo është një arsye e mirë për të që ai të lër medhhebin e Imamit të tij në rast të tillë.”[3]

Imami i madh Shafii Shejh ul-Islam Taki ud-din es-Subki shkroi një trajtesë të mrekullueshme për ta sqaruar këtë thënie të imam Shafiut të titulluar “Ma’na Kawl el-Imam el-Muttelibi ‘Idha Sahha el-Hadithu Fehuwe Medhhebi” (Kuptimi i thënies sp Imamit, Muttelibiut, ‘Nëse hadithi është sahih, ai është medhhebi im’)

Keshtuqe, kujdes!! Mos u mashtroni pas cdo injoranti qe ka lexuar diku nje hadith dhe ka marre nje klasifikim “Sahih” nga nje amator injorant si puna e tij, qe i eshte dukur vetja me i ditur se Imam Buhariu e Muslimi, e ka shkuar t’i ri-kontrolloj dy Sahihet perseri ne shekullin XX… {Shenim i perkthyesit}

Perktheu: Fatih Ibrahimi

Marre nga faqja e vellezërve shafiij: http://www.shafiifiqh.com

 
___________________
Shënime:

[1] ‘kawli’ është përkthyer ‘qëndrimi im’ sepse kjo është kuptimi i asaj që ka thënë, ndërsa përkthimi do të thotë ‘thënia ime’

[2] Dmth në kohën e Imam Neveviut, e aq më tepër në kohët tona. Prej atyre që jetuan në epokën e Neveviut ishin El-Fahr er-Razi, Ibn el-Salah, el-Mundhiri, Ibn ‘Abdus-Selam, El-Kurtubi, Ibn El-Kattan, El-Dija’ el-Makdisi, Ibn Kudame, dhe Ibn Dakik el-’Id!

[3] en-Nevevi, el-Mexhmu‘ Sherh el-Muhedhdheb (1:64), duke cituar Fetawa we Mesai’l (1:54, 1:58-59) të Ibni Salahut; Cituar prej Et-Tehanevi, I’la‘ es-Sunen (2:290-291).

Diskutim i detajuar rreth vitrit, sipas fikhut Hanefij

Pyetja:

Do isha shumë mirënjohës nëse do të mundnit të ofroni me disa hadithe/referenca mbështetje për qëndrimin e tre rekateve të vitrit sipas medhhebit Hanefij.

Përgjigja:

Në artikullin që ju (pyetësi) ma keni dërguar mua, shkruesi ka pranuar që dikush mund ta fal tre rekate të namazit të Vitrit. Mirëpo, mesa duket ai imponon qëndrimin që duhet të kryhet në mënyrën si ai e ka kuptuar, dmth, dy rekate me një selam dhe pas kësaj një rekat. Ndonëse kjo mënyrë mund të jetë korrekte për disa medhhebe, ta imponosh këtë për pasuesit e medhhebit tjetër, nuk do të ishte me vend.

Prandaj, unë do të përmend këtu ato argumente që mbështesin qëndrimin Hanefij në këtë çështje.

Sipas medhhebit Hanefij, namazi i Vitrit duhet të falet tre rekate me vetëm një selam në fund. Ky qëndrim është i bazuar në argumentet në vijim:

  1. Aisha (Radiallahu Anha) transmeton që Resulullahu (Sal Allahu alejhi we selem) asnjëherë nuk jepte selam  pas dy rekateve të vitrit.’ (el-Hakim, Mustedrek, vëll. 1, fq. 304; Imam Hakimi e klasifikon këtë hadith ‘Sahih’ sipas kushteve të Buhariut dhe Muslimit. Dhehebiu poashtu e pranon (konfirmon) këtë klasifikim). Imam Hakimi pastaj thotë, “Ka transmetime tjera të ndryshme që mbështesin këtë, prej tyre janë këto në vijim.’
  2. Aisha (r.a.) transmeton që Resulullahu (s.a.v.s.) falte tre rekate vitr dhe ai asnjëherë nuk jepte selam përpos në rekatin e tretë.’ (Ibid)
  3. Imam Nesaiu (r.a.) ka shënuar (hadithin në vijim) në autoritetin e Ubejj ibn Ka’b (r.a.) që Resulullahu (s.a.v.s.) recitonte suren ‘Sebbihisme rabbikel a’ala’ (Sureja 87, el-A’la) në rekatin e parë të Vitrit, Suren el-Kafirun (Sureja 109) në rekatin e dytë dhe suren ‘Kul huwallahu Ehad’ në rekatin e tretë, dhe që ai (s.a.v.s.) nuk jepte selam pos në fund të gjithë këtyre rekateve. (Hafiz el-Iraki e ka klasifikuar këtë transmetim Sahih – autentik) – shih Nejlul Ewtar vëll. 1; poashtu shih Atharus-sunen, fq. 203; I’la-us-sunen vëll. 6, fq. 42
  4. Thabit el-Bunani (r.a.), studenti i famshëm i Enesit (r.a.) thotë që Enesi (r.a.) na priu në namaz të vitrit (dhe) ai fali 3 rekate dhe nuk dha selam deri në rekatin e fundit. (Tahaviu, vëll. 1, fq. 206 – Hafiz Ibn Haxheri (r.a.) e ka klasifikuar këtë transmetim si Sahih (autentik) – shih el-Dirajah; I’la-us-sunen, vëll. 6, fq. 44.
  5. Ebu-Zinad (ra) – një Tabi’i – thotë që unë kam gjetur shumicën e fukahave dhe njerëzit e dijes të thonë që vitri është tre rekate me vetëm një selam në fund.’ (Tahaviu, vëll. 1, fq. 207). Muhadithi Nimeviu e ka klasifikuar këtë hadith ‘Hasen’ (të vërtetë); shih Atharus-sunen fq. 204.
  6. Ebu Zinad (ra) poashtu deklaron që Halifi Umer ibn Abdul-Aziz (r.a.) e kishte vendosur përmes verdikteve të fukahave që namazi i Vitrit është 3 rekate, pa asnjë selam (tjetër) pos në rekatin e fundit.’ (Tahaviu, vëll. 1 fq. 207  – Muhadithi Nimewi e deklaron këtë transmetim Sahih (autentik) – shih Atharus-sunen, fq. 204)
  7. Umer ibn el-Hattabi (r.a.) poashtu është transmetuar të ketë falur tre rekate Vitr me vetëm një selam. (Mustedrek el-Hakim vëll. 1, fq. 304; Tahaviu, vëll. 1, fq. 205-206)

Të gjitha transmetimet autentike të mësipërme vërtetojnë pa asnjë dyshim që namazi i Vitrit duhet të jetë tre rekate pa selam ndërmjet. Transmetimet 5 dhe 6 kanë vërtetuar që kjo ishte praktika e shumicës së fukahave gjatë kohës së Tabi’inëve poashtu. Prej sahabëve, kjo është transmetuar të ketë qenë praktika e Umer ibn el-Hattabit, Ali ibn Ebi Talibit, Sejidina Abdullah ibn Mes’udit, Ubejj ibn Ka’b, Zejd ibn Thabit, Enas ibn Malikut dhe Ebu Umameh (Radiallahu Anhum). (Shih et-Temhid nga ibn Abdul-Berr, vëll. 4, fq. 174)

Transmetimet në vijim vërtetojnë që duhet patjetër të ulet në Teshehud pas dy rekateve, dhe pastaj të ngritët për të tretin:

  1. Aisha (r.a.) transmeton nga Resulullahu (s.a.v.s.) – pjesë nga një hadith më i gjatë – që ai poashtu ka thënë, ‘Pas çdo dy rekateve, ka ‘Ettehijjat’.’ (Sahih Muslim). Ky hadith është i përgjithshëm dhe përfshin të gjitha salavatet, të vitrit poashtu. (I’la-us-sunen vëll. 6, fq. 51)
  2. Sejidina Abdullah ibn Mes’ud (r.a.) është transmetuar të ketë thënë, ‘Vitri është 3 Rekate, sikurse vitri i ditës, dmth namazi Akshamit.’ (Tahaviu, vëll. 1, fq. 206). Muhaddith Nimeviu (ra) e ka deklaruar këtë transmetim Sahih (autentik). (Atharus-sunen, fq. 204). Ky transmetim poashtu vërteton që njësoj siç ulet dikush pas dy rekateve në namazin e akshamit, ngjashëm, kështu duhet të veproj edhe në namazin e vitrit. (I’la-us-sunen, vëll. 6, fq. 43-44)
  3. Ebu’l-Alijah (r.a.) – një Tabi’i – deklaron se sahabët e Muhammedit (s.a.v.s.) na kanë mësuar që vitri është sikurse namazi akshamit. I vetmi dallim është që ne lexojmë (Kur’an) në vitr, e jo në aksham, dmth, në rekatin e tretë. (Tahaviu, vëll. 1, fq. 206). Muhaddith Nimeviu (ra) e ka deklaruar këtë Sahih (autentik)

Ky është një argument i qartë për medhhebin Hanefij që namazi akshamit dhe vitri do të jenë identik në të gjitha aspektet, përpos në lexim (Kiraat) në rekatin e tretë. Kështu që, Teshehudi në rekatin e tretë poashtu është i mbështetur/përkrahur nga ky transmetim.

Tani, sa i përket transmetimeve të cekura nga shkruesi në atë artikull, së pari duhet ditur që Resulullahu (s.a.v.s.) gjithmonë ka inkurajuar që njeriu duhet të fal ca namaze nafile para namazit të Vitrit dhe që Vitri nuk duhet të jetë i vetmi namaz që falet pas Jacisë. Kjo poashtu ishte praktika konstante e Resulullahut (s.a.v.s.). Hafiz ibn Abdul-Berr el-Maliki (ra) deklaron që Vitri sipas tyre (malikijve) është vetëm pas ndonjë namazi tjetër që i paraprinë.’ (et-Temhid, vëll. 4, fq. 177)

Është pikërisht për këtë arsye që në disa transmetime – siç janë cituar nga shkruesi – janë përmendur poashtu 5 rekate vitr dhe 7 rekate vitr, që në fakt i referohet asaj që ne sapo kemi përmendur, d.m.th  prej 5 ose 7 Rekateve, tre të fundit janë në të vërtetë Vitr dhe 2 apo 4 (rekate) të mbetura janë (namaz) Nafile që do duhej t’i paraprinin (vitrit).

E njëjta përgjigje do të adresoj transmetimin e parë që, ‘Mos falni tre rekate Vitr, falni pesë ose shtatë rekate vitr, por mos i bëni ngjashmëri me akshamin’.

Arsyeja që pengon vitrin të qenit i ngjashëm me namazin e akshamit është e dukshme, e kjo është sepse nuk ka namaz nafile që i paraprinë akshamit. (shih el-Nukatu Tarifeh nga Alameh el-Kewtheri, fq. 186)

Sa për transmetimin e Abdullah ibn Umerit (r.a.) që përmend që duhet dhënë selam pas dy rekateve dhe pastaj të fal një vetëm rekat, kjo praktikë është dobësuar më tej nga një transmetim në Mustedrek el-Haakim ku është transmetuar që Hasan el-Basriu (r.a.) është pyetur rreth këtij transmetimi. I është thënë atij, ‘Me të vërtetë, Abdullah ibn Umeri (ra) jepte selam pas dy rekateve vitri?’ Ai u përgjigj, ‘(Babi i tij) Umer el-Hattab (ra) ishte më i ditur se ky, dhe ai (nuk jipte selam dhe) ngrihej për rekatin e tretë.’ (Mustedrek, vëll. 1, fq. 304)

Kjo është përveç faktit që Resulullahu (s.a.v.s.) është transmetuar të ketë ndaluar faljen e vetëm një rekati. (shih et-Temhid, vëll. 4, fq. 177; el-Nukatu Tarifeh, fq. 182-183)

Për fund, jam i sigurt se të dhënat e mësipërme janë më se të mjaftueshme për të çrrënjosur çdo lloj dyshimi në lidhje me pikëpamjen hanefite për këtë çështje,

Dhe Allahu i Lartësuar e di më së miri.

Ml. Muhammed ibn Mewlana Harun Abasomar
Fakulteti i specializimit në shkencat e hadithit
Kontrolloi dhe aprovoi: Mufti Ibrahim Desai (Departamenti i Fetvave)

Përktheu: Fatih Ibrahimi